Klauzula sumienia: Stan prawny i kontrowersje

Instytucja klauzuli sumienia wynika bezpośrednio z jednego z fundamentalnych praw człowieka - wolności sumienia.

Reklama

Oznacza ona nie tylko to, że każdy ma prawo to sumienie posiadać, ale że ma prawo kierować się w życiu jego wskazaniami. Dotyczy to w oczywisty sposób także życia zawodowego. W wielu krajach klauzula traktowana jest jako ważna zdobycz cywilizacyjna, rozszerzająca zakres praw człowieka. W Polsce klauzula sumienia stała się ostatnio przedmiotem ostrych ataków, które wzmogły się w związku z podpisywaniem „Deklaracji Wiary Lekarzy”.

Klauzula sumienia to dopuszczenie przez prawo odmowy udziału przez przedstawicieli zawodów medycznych w zabiegach leczniczych ze względu na ich niezgodność z sumieniem. W polskim prawie klauzula sumienia uregulowana została w odniesieniu do lekarzy, pielęgniarek i położnych. Prawa do sprzeciwu sumienia farmaceutów polskie prawo nie uznaje.

Obecny stan prawny

Art. 39 ustawy z dnia z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty mówi: „Lekarz może powstrzymać się od wykonania świadczeń zdrowotnych niezgodnych z jego sumieniem”. Powołujący się na sprzeciw sumienia medyk ma przy tym obowiązek „wskazać realne możliwości uzyskania tego świadczenia u innego lekarza lub w podmiocie leczniczym”, a także uzasadnić swoje zachowanie i odnotować je w dokumentacji. Lekarz pracujący na podstawie stosunku pracy lub w ramach służby musi też poinformować na piśmie swojego przełożonego. Ograniczeniem stosowania klauzuli sumienia jest zawarty w art. 30 tej samej ustawy obowiązek udzielania pomocy „każdym przypadku, gdy zwłoka w jej udzieleniu mogłaby spowodować niebezpieczeństwo utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia, oraz w innych przypadkach niecierpiących zwłoki”.

Według art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej, mogą one „odmówić wykonania zlecenia lekarskiego oraz wykonania innego świadczenia zdrowotnego niezgodnego z ich sumieniem”. Nie można się powoływać na sprzeciw sumienia, gdy zwłoka w udzieleniu pomocy „mogłaby spowodować stan nagłego zagrożenia zdrowotnego” (ust. 1). One także muszą poinformować na piśmie swego przełożonego lub osobę zlecającą, a także niezwłocznie uprzedzić pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego bądź opiekuna faktycznego i - tak jak lekarz - wskazać realne możliwości uzyskania tego świadczenia u innej pielęgniarki, położnej lub w podmiocie leczniczym (ust. 3) oraz uzasadnić swój sprzeciw i odnotować go w dokumentacji (ust. 4).

Spory wokół zakresu klauzuli sumienia

Klauzula sumienia stała się przedmiotem sporów, które wzmogły się w związku z podpisywaniem „Deklaracji Wiary Lekarzy”. Spory te w oczywisty sposób wpisują się w zasadnicze debaty moralne, dzielące współczesną cywilizację, wokół takich zjawisk jak aborcja, in vitro czy antykoncepcja. Najogólniej można stwierdzić, że zwolennicy powszechnej dostępności działań budzących moralny sprzeciw części opinii starają się zinterpretować klauzulę w sposób zawężający, a w skrajnych przypadkach w ogóle się jej sprzeciwiają. Przeciwnicy takich działań interpretują prawo moralnego sprzeciwu w sposób rozszerzający.

«« | « | 1 | 2 | 3 | 4 | » | »»

Zobacz

  • Stanisław_Miłosz
    06.06.2014 19:00

    Przytoczone przepisy dotyczą bezpośredniego wykonawcy "zabiegu". A co z wszelkimi pomocami jak np. pracownicy "przygotowujący", a co z urzędnikami i funcjonaruszami "świadczeń medycznych"? W kwestii życia i śmierci im także jednoznacznie winno przysługiwać prawo do odmowy współuczestniczenia  w "zabiegu" lub wskazania kto bez moralnych oporów go wykona.

    Szczególnie buwersujący jest nakaz doniesienia samego na siebie przez lekarza, któremu sumienie nie zezwala na mord na niewinnym.*/

    Takiego obowiązku nawet prawa państw totalitarnych jak hitlerowskie Niemcy i stalinowskie Sowiety nie przewidywały. Wprost, jawnie nie przewidywały, bo w praktyce stosowały.

    Jeśli już, to niech donosi sama "pokrzywdzona".

     

     

    */
    http://info.wiara.pl/doc/2036520.Prof-Poltawska-apeluje-teraz-do-senatorow

     

  • Zibi89
    06.06.2014 20:52
    W przypadku nakazu wystawiania recept lub prowadzenia świadczeń niezgodnych z moim sumieniem podjąłbym protest lub zrezygnował z zawodu, który przestaje odpowiadać za leczenie, a zaczyna zabijać.
    Nie dla zbrodni ludobójstwa!!!
    Nie używaj wacka jeśli nie znasz konsekwencji. W Deklaracji jest to bardzo wyraźnie napisane.
    Motto lewaka: wybitnie dorosłe wielkie 12-letnie prymitywy i pedofile.

    Laikatowi do tego stopnia się poprzestawiało w głowie, że chce likwidacji państwa opiekuńczego.
    Jaki Wam propaganda na robiła chaos w głowach?
    Nie myślą o kimś, tylko i wyłącznie o sobie.
    Wg Prawa Bożego co jest dobre dla mnie musi być dobre dla wszystkich.

    Interesujące, czy autor tych słów w ogóle wie kto powinien się zajmować bezrobotnymi, osobami starszymi, schorowanymi i niepełnosprawnymi w każdym wieku?
    Kto za te osoby powinien odpowiadać poza ich rodzinami, pod względem finansowym?
    Właśnie państwo.
    Poza tym, jeżeli jest to jest państwo opiekuńcze to głównie dla oszustów i zbrodniarzy.
    Nie uważam, że wszyscy są zdolni sobie poradzić samodzielnie.
    Może niektórzy postąpiliby „po Majchrowsku”? Przyjdziesz z gliniarzami i eksmitujesz ludzi?
    Ile musi być w nim pychy?
    Ciekawe czy też nazywa tych ludzi nieudacznikami wg liberalnej teorii welfare state?

    Wg wizji tego świata należy pozabijać wszystkich, którzy żyją na garnuszku państwa i nie są zdolni (tylko o takich mówimy) sobie poradzić?
    Widzę, że teraz zwierzęta mają prawo do życia większe niż ludzie.
    Nawet chomiki i szczury by pochowali na cmentarzach ze czcią.
    Jeszcze jakieś śmieszne dzi(e)wuszki temu młodzieniaszkowi przyklaskiwały.
    Kim on jest, żeby stawiać siebie na miejscu Boga?
    Ciekawe jak okazuje ludziom współczucie? O ile okazuje?
    Wybierz Polskę? Prędzej to jest wybór egoizmu niż Polski.
    Owszem jest młody i musi dorosnąć, ale nie upoważnia go to do stawiania tak ohydnych tez.
    To brzmi prawie jak bluźnierstwo przeciw życiu.

    A politykę prorodzinną to kto ogarnie? Może ludzie sami dadzą radę?
    Jak państwo nie pomoże to i rodzin nie pozakładają.
    40% rodzin to rodziny dysfunkcyjne, a on wyskakuje z likwidacją państwa opiekuńczego.

    Tak między Bogiem, a Prawdą czy w Polsce istnieje jakakolwiek forma państwa opiekuńczego?
    Osobiście mam wrażenie, że jest delikatnie mówiąc co najmniej zakłócone.

    Oducz egoistów przestać być egoistami.
    Dlaczego pytam?
    Sam udowodnił, że jest nie tylko egoistą, ale ma tendencje do bycia zbrodniarzem.
    Tylko prawo do seksu i nic nie robienia by się wszystkim przydało.
    Najwyraźniej najlepiej zostać trumną albo żywym trupem!

    Precz z patologią państwową!
    Precz z nazizmem i bolszewizmem!
    Katyń i Auschwitz - jednacy wrogowie!

    PS. Podaję link do wypowiedzi:
    http://www.youtube.com/watch?v=nps3ZGvKLqA&list=UUBMaCJaOUQdt3cr1-wt57Sg
    (Licelista, który podobno masakruje posłów)
Dodaj komentarz
Gość
    Nick (wymagany lub )

    Autopromocja

    Reklama

    Reklama

    Reklama